Arduino Başlangıç Projeleri

Merhabalar,

Ardunio Nedir? başlıklı yazımda yeni bir çağın başladığını ifade etmeye çalışmıştım. Arduino’nun çevresiyle çok kolay bir şekilde etkileşime girebildiğinden, amatör ya da uzman farketmeksizin, elektroniğe meraklı her kesime hitap edebildiğinden, programlanmasının gayet kolay olduğundan ve pratik bir şekilde üzerinde sistem tasarlanabilen ve devre kurulabilen açık kaynak kodlu elektronik bir geliştirme kartı olduğundan bahsetmiştim.

Bundan sonraki yazılarımda özellikle akademikport.com tarafından hazırlanan “Arduino Başlangıç Projeleri” başlıklı açık kaynak lisanslı elektronik kitabından olmak üzere çeşitli yerli ve yabancı kaynaklardan faydalanarak Arduino Projeleri paylaşmaya çalışacağım.

Arduino için söylenecek çok şey var elbette. İlerleyen yazılarda yeri geldikçe Arduino ile ilgili paylaşmak istediğim konular olacaktır. Gerçekte ya da fiziksel olarak 5 duyumuza hitap eden dünyada Arduino’yu minik bir bilgisayar gibi değerlendirip, Arduino’nun dijital ve analog girişlerini kullanarak, çevremizdeki her obje ile ilişki kurabileceğimiz bir dünya yaratmak istiyoruz.

Projelerimizde Arduino Uno’nun klon modellerini kullanacağız. En yaygın kullanılan bu modelin 14 adet giriş ya da çıkış olarak kullanabileceğimiz dijital pini (bu pinlerin 6 tanesi PWM (~3, ~5, ~6, ~9, ~10, ~11) çıkışıdır), 6 adet analog girişi, 1 adet 16 mhz kristal osilatörü, 1 adet voltaj regülatörü, 1 adet güç girişi, 1 adet USB portu, 1 adet reset butonu ve Arduino’yu yeniden programlamak isteyenler için ICSP başlıkları bulunmaktadır.

Arduino’yu; resmi sitesi arduino.cc üzerinden ücretsiz indirilen ve Arduino IDE olarak bilinen Arduino Entegre Geliştirme Ortamı ile kodlayacağız. Kullandığınız işletim sistemi platformuna uygun olan sürümü indirip, yazılımı bilgisayarınıza kurmalı ve ardından Arduino’yu USB kablo bilgisayarınıza bağlamalısınız.

Arduino IDE bizleri şu arayüzle karşılayacaktır:

Numaralandırılmış alanlar ile ilgili açıklamalar: (* ile işaretlenen alanlar bizim sıklıkla kullanacağımız alanlardır)

1*- Kontrol Et (Derleme): Yazdığımız kodu derler. Yükleme yapmadan önce yazım ya da tanımlamalardan kaynaklı hataları tespit eder.

2*- Yükle (Yükleme): Derleme sonucunda sorun çıkmamış ise, kodu Arduino’ya yükler.

3- Yeni: Yeni bir kod penceresi açar.

4- Aç: Daha önce kayıt altına alınmış Arduino dosyanızı açar. Arduino IDE gelen önceden hazır örneklerin listesine de bu düğmeden ulaşılabilir.

5*- Kaydet: Kod penceresine yazdığınız tüm çalışmayı (Sketch) bilgisayarınıza kaydeder.

6*- Seri Port Ekranı: Bilgisayarın com portuna gönderilen bilgiler bu ekranda görüntülenir. Kodlarda hata ayıklama ve tespiti için sıklıkla kullanılır.

7- Sketch Adı: Üzerinde çalıştığınız çalışma dosyasının (Sketch) ismi bu alanda görünür.

8- Kod Alanı: Kodların yazıldığı alandır.

9- Mesaj Alanı: Derleme sonucu yazılan kodlarda hata söz konusu ise bu alanda hata mesajları gösterilir.

Akademikport’tan aldığım aşağıdaki 2 görselde Arduino projelerinde kullanacağımız temel komponentler hakkında bilgi sahibi olacaksınız.

Arudino projelerimizde Arduino UNO R3 modelinin klon sürümlerini kullanacağımızdan söz etmiştik. Aşağıdaki resimde Arduino UNO’nun pinlerine göz atacağız.

Arduino UNO Pin Şeması:

1-> 9-12V DC Güç Girişi( Barrel Jack): 9V’luk pil veya 12V’luk adaptör bağlanabilen güç girişidir.

2-> USB Bağlantı Konnektörü(USB Port): Arduino ‘ya program yüklemek ve bilgisayar ile haberleşmek için kullanılan bağlantı konnektörüdür. Bilgisyarın COM portu ile haberleşmesi sağlanır.

3-> LED(RX: Receiving): Seri haberleşme için kullanılan RX pininin durumunu gösteren LED’dir. Veri alışverişi olduğunda bu led yanar. Örneğin Blutooth bağlantılarında bu LED’in yanmasına dikkat edeceğiz.

4-> LED(TX: Transmitting): Seri haberleşme için kullanılan TX pininin durumunu gösteren LED’dir. Veri alışverişi olduğunda bu led yanar. Örneğin kablosuz WiFi bağlantılarında bu LED’in yanmasına dikkat edeceğiz.

5-> LED (Pin 13: Troubleshooting): 13 Nolu dijital pine bağlı olan yerleşik LED’dir. Programları test etmek için kullanılabilir. Arduino BLINK testi bu LED üzerinden gerçekleştirilir.

6-> Dijital Giriş-Çıkış Pinleri: Dijital giriş-çıkış için kullanılan pinler burada bulunuyor. Yanında ~ işareti bulunan pinler aynı
zamanda analog çıkış(PWM) almak içinde kullanılıyor. Örneğin RGB LED örneklerinde PWM pinlerini kullanacağız.

7-> LED (Güç LED’i): Kartımızın güç gösterge LED ‘idir. Devrelerinizi kurarken kısa devre yapıp yapmadığınızı bu LED ‘e bakarak anlayabilirsiniz.

8-> Reset Butonu: Arduino’yu yeniden başlatır. Programlarımız setup() fonksiyonundan itibaren yeniden başlar. Bu buton yerine breadboard üzerinden de Arduino resetlenebilir. Bunun için 2 ya da 4 bacaklı farketmez butonun bir bacağını GND pinine, diğer bacağını da RESET pinine bağlayarak RESET işlemini gerçekleştirebiliriz. Herhangi bir kod yazmaya ihtiyaç yoktur.

9-> Kart Üzerinde Programlama(ICSP) Pinleri: Arduino üzerinde bulunan Atmega microdenetleyiciyi, varsayılan ve Arduino ile yüklü gelen Bootloader yerine harici bir programlayıcı ile programlamak için kullanılan başlık pinleridir.

10-> Anolog Giriş Pinleri ve Güç Bağlantıları: Anolog giriş ve gerilim bağlantıları bu bölümde bulunuyor. Ayrıca analog-dijital çeviricinin referans giriş pini ve seri iletişim pinleri de (RX ve TX) burada bulunuyor.

Başlık denilen Header Pinleri devre tasarımları için en çok kullanılan ve en önemli pinlerdir. Aşağıdaki şemaya dikkatlice göz gezdirmekte fayda vardır.

Son olarak hemen hemen tüm devre tasarımlarımızda kullanacağımız, devredeki komponentlerin kullanımını kolaylaştıran breadboard ya da öğrenci deyimiyle ekmek tahtasının bağlantı şemasına göz atıp ilk projemizi gerçekleştirmek üzere veda edeceğiz. Görüşmek üzere…