5. Sınıflar 2. Dönem 7. Hafta Akışı Değiştiriyorum

Merhabalar,

5. Sınıflar Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersinin 2. Dönem 7. haftasında aşağıdaki kazanımları hedef alacağız:

5.5.1.14. Akış şeması bileşenlerini ve işlevlerini açıklar.

5.5.1.15. Bir algoritma için akış şeması çizer.

Önceki dersimizde algoritmaların adım adım yazılmış bir dizi talimatlar olduğunu öğrenmiştik. Bu talimatlar dizisini daha kolay takip edebilmek için “Akış Şemaları” kullanılır. Şimdi Akış Şemaları Sunumuna başlamadan önce Sabah Rutini Akış Şeması Görseli ile derse başlayalım.

TORTOP’UN MUHTEŞEM EĞER – YOKSA YAŞAMI

(Bu hikaye www.computationaltales.blogspot.com sitesinden yararlanılarak Türkçeleştirilmiştir.)

Tortop, Kralın çok sevgili evcil kaplumbağasıydı ve harika bir yaşam sürmekteydi. Günlerini bahçedeki fıskiyeli küçük havuzda geçirirdi. Bazen yüzer bazen de uyurdu. Bir saat boyunca kıpırdamadan bir çakıltaşına bakarak kendini eğlendirebilmesinin haricinde çok da değişik bir özelliği yoktu ancak kral Faralya onu yine de çok severdi. Sarayın görevlileri onunla çok yakından ilgilenirlerdi. Havuzunun temiz olmasına dikkat ederlerdi ancak Tortop yosunların üzerinden kaymayı sevdiğinden dibini biraz yosunlu bırakırlardı.

Tortop, basit birkaç kurala dayalı bir yaşam sürerdi. Aslında beyni ancak bir çakıltaşı büyüklüğünde olduğunda bu kurallar birkaç basit EĞER-YOKSA türü kurallardı. Bu kurallar Tortop’un tüm günlük rutinini oluştururlardı. Örneğin ne zaman yemek yiyeceğine karar vermek için çok basit bir mantık yürütürdü.

EĞER karnı açsa
Yemek ye

Bu mantık Tortop için çok iyi çalışıyordu çünkü acıktığı zaman yemek yiyordu ve doğal olarak acıkmadığı zaman da yemek yemiyordu. Bu baya güzel bir sistemdi.

Yaşamının bazı yönleri için EĞER kuralı birkaç farklı davranış biçimini de içerebiliyor. Mesela yüzerken;

EĞER fıskiye açıksa
fıskiyenin altında oyna
YOKSA
büyük kayanın etrafında yüz

Tabii ki Tortop fıskiyeyi kayanın etrafında yüzmekten daha çok seviyordu.

Bazen kararlar biraz daha karışık olabiliyor ve birkaç EĞER- YOKSA kuralını birlikte içerebiliyorlar.

EĞER hava güneşliyse
çimenlerde otur
YOKSA EĞER hava ılık ve bulutlu ise
yüzmeye git
YOKSA
uyu

Tortop’un bakımından sorumlu olan bahçıvan çoğunlukla “Bu kaplumbağanın tüm yaptığı yemek yemek, uyumak ve yüzmek” diye dalga geçerdi, ki bu sözler pek de yanlış sayılmazdı. Tortop’un yaşamını düzenleyen mantık EĞER-YOKSA ifadeleri ile birbirlerine bağlanmış 50 kadar farklı davranıştan oluşmaktaydı.

Günlerden bir gün bir araştırmacı geldi ve bir hafta boyunca Tortop’un davranışlarını inceledi. Tortop’un rutinini oluşturan tüm davranışların mantığını 3-4 parşömen kâğıdına sığdırabildi. Bunun ne demek
olduğunu anlayabilecek kadar zeki olsaydı Tortop belki de alınırdı, ama onun yerine çimlerde uzanıp birazcık dinlendi – çünkü hava ılık ve güneşliydi.

Ve bir gün hiç akla gelmeyen bir şey oldu. Bahçıvan Tortop belki biraz sıkılmıştır diye düşündü ve ikinci bir büyük kaya ekledi havuza. Bu büyük kaya Tortop’un EĞER-YOKSA ifadelerine dayalı rutinini altüst etmişti. Tortop’un yeni ortama uyum sağlayabilecek başka bir rutin oluşturabilmesi tam bir haftasını aldı Sonuçta, eski rutinine bir EĞER-YOKSA ifadesi daha eklemiş oldu.

EĞER sağdaki taşa daha yakınsan
Sağdaki taşın çevresinde yüz
YOKSA
soldaki taşın çevresinde yüz

Böylece hayatında düzen yeniden sağlanmış oldu.

Şimdi masalımızda geçen Tortop’un hava durumuna bağlı hareketlerini gösteren akış şemasını çizelim. Bunun için aşağıdaki online akış şeması aracını kullanabiliriz:

https://www.draw.io/

Şimdi de Tortop’un ılık ve bulutlu bir günde yaptıklarını gösteren akış şemasını çizmeye çalışalım.

Örnek Akış Şemaları Cevapları:

Şimdi bir başka akış şeması örneğini gerçekleştirmeye çalışalım.

Soğuk kış günlerinde sizin de bildiğiniz gibi bazı hayvanlar aç ve susuz kalabilir. Bir hayvan sever olarak siz de gün boyunca onlara yardım etmeye karar veriyorsunuz. Ancak bir sorunla karşılaşıyorsunuz. Dışarıya koyduğunuz su iki saat içinde donuyor ve yiyecekler de lapa lapa yağan karın altında kalarak görünmez oluyor. Siz de bu görevi kendinize hatırlatacak bir akış şeması oluşturun.

Akış şemalarını algoritmamızın adımlarını tanımlamak için kullandık. Şimdi de bir aracı/nesneyi istediğimiz yere göndermek için nasıl bir akış şemaları hazırlayabileceğimize bakalım. Bu aslında bilgisayarda karşılaştığımız pek çok oyun ve animasyonun da temelini oluşturuyor. Şimdi aşağıdaki görselde yer alan aracın A noktasına ulaşması için akış şemasını oluşturalım.

Aynı robotu benzer şekilde B noktasına kavuşturmak için gerekli olan akış şeması aşağıdaki gibi olacaktır:

Son olarak D ve C noktası için ise durumu biraz değiştirelim. Robotumuzun C veya D noktalarından birine gidecek kadar pili kaldığını düşünelim ve bu duruma uygun bir akış şeması oluşturalım.

Bir sonraki dersimiz “Eyvah Akış Şemaları Karışmış” başlığı ile ilgili olacaktır.

Görüşmek üzere…